post

“Luật tiếp cận thông tin đã có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 2018 nhưng tới hiện nay chưa có người dân nào có yêu cầu được cung cấp thông tin trong lĩnh vực Lâm nghiệp cũng như các thông tin trong lĩnh vực khác” đó là chia sẻ của ông Cao Thế Vĩnh – chủ tịch UBND xã Xuân Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình trong khóa Tập huấn – Tọa đàm Lập kế hoạch quản lý rừng công đồng lồng ghép với thực thi Luật tiếp cận thông tin trong lĩnh vực Lâm Nghiệp tại xã Xuân Trạch và huyện Bố Trạch tỉnh Quảng Bình.

Hình 1: Ông Cao Thế Vĩnh – chủ tịch UBND xã Xuân Trạch chia sẻ tại lớp tập huấn

Luật Tiếp cận thông tin số 104/2016/QH13 được Quốc hội Việt Nam thông qua vào ngày 6/4/2016 và có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2018. Luật quy định việc thực hiện quyền tiếp cận thông tin (TCTT) của công dân; nguyên tắc, trình tự, thủ tục thực hiện quyền TCTT; trách nhiệm, nghĩa vụ của cơ quan nhà nước trong việc đảm bảo quyền TCTT của công dân. Đây là một Luật rất quan trọng, tạo khuôn khổ pháp lý cho việc thực hiện quyền TCTT của công dân cũng như nâng cao tính công khai, minh bạch trong hoạt động cung cấp thông tin của cơ quan nhà nước.

Cùng với Luật tiếp cận thông tin, Luật Lâm nghiệp cũng chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2019, việc thực thi lồng ghép giữa hai Luật sẽ là cầu nối giữa người dân và chính quyền địa phương để quản lý và bảo vệ, phát triển rừng bền vững đồng thời phát triển kinh tế cho người dân có sinh kế gắn với rừng và các doanh nghiệp có các hoạt động liên quan đến lâm nghiệp.

Xuân Trạch là một xã miền núi thuộc huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình có diện tích các loại rừng và đất lâm nghiệp lên tới 15,575.85 ha trong tổng số 17,258,4ha diện tích của xã (theo số liệu thống kê Chi cục Kiểm lâm Quảng Bình ngày 14/02/2019). Với nguồn thu nhập từ ngành nông lâm nghiệp chiếm 48,9% (Số liệu tổng hợp năm 2018 – UBND xã Xuân Trạch) thì đa số người dân có sinh kế gắn với rừng chính vì vậy việc được tiếp cận các thông tin trong lĩnh vực lâm nghiệp sẽ góp phần giảm đến tối đa các tranh chấp về rừng và đất rừng, đảm bảo phát triển kinh tế cùng với công bằng và ổn định xã hội.

Tuy nhiên, từ khi Luật tiếp cận thông tin có hiệu lực thì việc triển khai thực thi tại địa phương này còn gặp nhiều hạn chế do chính quyền và người dân chưa hiểu rõ và còn nhầm lẫn giữa các quy định tại các Luật chuyên ngành cùng với thói quen chưa chủ động nắm bắt các thông tin về các văn bản pháp luật và các chính sách liên quan của người dân: “Chỉ đến khi quyền lợi trực tiếp của mình bị đe dọa hoặc bị ảnh hưởng thì người dân mới quan tâm, nhưng đến lúc ấy lại phát sinh các rắc rối do khiếu kiện, khiếu nại, mâu thuẫn và lợi ích của họ không được đảm bảo dẫn tới hoài nghi về sự công minh của chính quyền dù chính quyền đã thực hiện đúng theo quy định. Để quyền lợi của người dân được đảm bảo thì việc chuẩn bị kiến thức  về chính sách pháp luật Lâm nghiệp của người dân và cán bộ cơ sở cần được chú trọng, quá trình thực thi Luật tiếp cận thông tin trong lĩnh vực Lâm nghiệp cần sự tham gia của cả chính quyền và cộng đồng cùng với sự hỗ, tư vấn của các cơ quan và tổ chức chuyên môn” – Ông Cao Thế Vĩnh chia se.

Ngày 21-22 tháng 02 năm 2019, nhằm tiếp tục hỗ trợ về lập kế hoạch quản lý rừng cộng đồng cho UBND xã và BQL rừng cộng đồng các thôn 8,9,10 xã Xuân Trạch, khóa “Tập huấn – Tọa đàm Lập kế hoạch quản lý rừng công đồng lồng ghép với thực thi Luật tiếp cận thông tin trong lĩnh vực Lâm Nghiệp tại xã Xuân Trạch và huyện Bố Trạch tỉnh Quảng Bình” đã được UBND xã Xuân Trạch và Liên minh đất rừng FORLAND tổ chức thu hút 30 học viên tham gia. Tại lớp tập huấn, người dân và các cán bộ UBND xã đã được cập nhật thêm về các quy định mới trong Lâm nghiệp và đối thoại trực tiếp với Hạt trưởng Hạt kiểm lâm huyện Bố Trạch – ông Phạm Văn Tân, được giải đáp các thắc mắc của mình về các thông tin và quy định liên quan đến Luật Lâm nghiệp. Đồng thời các học viên cũng được tìm hiểu và thực hành một số điểm quy định trong Luật tiếp cận thông tin ngay tại trụ sở UBND xã.

Hình 2: Ông Phạm Văn Tân trả lời các thắc mắc của học viên

Các hoạt động trên nằm trong khuôn khổ dự án “Tăng cường Không gian xã hội dân sự” do tổ chức Oxfam tài trợ và Liên minh đất rừng FORLAND với sự điều phối của Trung tâm Nghiên cứu Kiến thức Bản địa và Phát triển CIRD trực tiếp thực hiện. Dự án đã triển khai tại xã Xuân Trạch từ tháng 10 năm 2018, với hai khóa tập huấn về Luật tiếp cận thông tin và các hoạt động dự án về Lâm nghiệp có lồng ghép với nâng cao hiểu biết của người dân về bộ luật này. Ngoài việc cung cấp các thông tin liên quan đến 2 bộ luật từ các chuyên gia, các hoạt động thực tế cho các học viên, Trung tâm CIRD cùng các chuyên gia của mình tiến hành hỗ trợ và tư vấn xây dựng quy chế quản lý rừng cộng đồng phù hợp với Luật Lâm nghiệp mới và Luật tiếp cận thông tin cho 3 Ban quản lý rừng cộng đồng trong xã.
Tham gia hỗ trợ cộng đồng xã Xuân Trạch trong việc thực thi Luật Lâm nghiệp và Luật tiếp cận thông tin trong lĩnh vực Lâm Nghiệp là các chuyên gia của Trung tâm CIRD, FORLAND, các chuyên gia nghiên cứu sâu về chính sách như Tiến sĩ Trần Ngọc Bình – Nguyên là chuyên gia của Tổng cục Lâm Nghiệp, thành viên ban soạn thảo Luật Lâm Nghiệp 2017, PGS.TS Đỗ Anh Tuân – Trường Đại Học Lâm nghiệp Việt Nam, … và chuyên gia trong lĩnh vực Luật tiếp cận thông tin như Thạc sĩ Kinh tế Ngô Thị Thu Hà – chuyên gia tổ chức CEPEW và các chuyên gia khách mời đến từ Trung tâm trợ giúp Pháp lý tỉnh Quảng Bình, Hạt Kiểm Lâm huyện Bố Trạch.